
Tiếng Trung từ lâu đã có mối liên hệ sâu sắc với tiếng Việt thông qua hệ thống từ Hán Việt – một “cây cầu ngôn ngữ” giúp người Việt dễ dàng tiếp cận và ghi nhớ tiếng Hán hơn nhiều so với các ngôn ngữ khác.
Chỉ cần bắt gặp những từ như “học sinh”, “kinh nghiệm”, “quốc gia”, “ý nghĩa”…, người học đã có thể nhanh chóng đoán được nghĩa trong tiếng Trung bởi sự tương đồng về âm đọc và cấu trúc từ vựng.
Không chỉ vậy, ngữ pháp tiếng Trung còn được đánh giá là khá dễ tiếp cận vì ít chia thì, ít biến đổi hình thái và có nhiều điểm gần gũi với tư duy diễn đạt của người Việt.
Chính nhờ nền tảng Hán Việt quen thuộc, người học có thể phát âm, ghi nhớ từ mới và phản xạ giao tiếp nhanh hơn ngay từ giai đoạn đầu. Với mong muốn giúp học viên học tiếng Trung một cách logic, dễ hiểu và hiệu quả,…
Trung tâm Ngoại ngữ Tuệ Trí xin giới thiệu đến các bạn 100 cặp từ đồng âm Hán Việt trong tiếng Trung – đây là một trong những tài liệu hữu ích giúp người học vừa mở rộng vốn từ, vừa hiểu sâu hơn về sự giao thoa đặc biệt giữa hai ngôn ngữ Á Đông này.
| STT | Cặp từ tiếng Trung | Pinyin | Từ Hán Việt | Tiếng Việt hiện đại |
|---|---|---|---|---|
| 1 | 工夫 / 功夫 | gōngfu | công phu | thời gian, sức lực / võ thuật, kỹ năng |
| 2 | 经理 / 经历 | jīnglǐ | kinh lý / kinh lịch | quản lý / trải nghiệm |
| 3 | 同志 / 通知 | tóngzhì / tōngzhī | đồng chí / thông tri | bạn cùng chí hướng / thông báo |
| 4 | 学生 / 学声 | xuéshēng | học sinh | người đi học / giọng học tập |
| 5 | 市场 / 试场 | shìchǎng | thị trường / thí trường | chợ, market / nơi thi |
| 6 | 公事 / 工事 | gōngshì | công sự / công sự | việc công / công trình quân sự |
| 7 | 合同 / 河童 | hétóng | hợp đồng / hà đồng | contract / yêu quái nước |
| 8 | 理想 / 里巷 | lǐxiàng | lý tưởng / lý hạng | mục tiêu tốt đẹp / ngõ xóm |
| 9 | 出名 / 除名 | chūmíng | xuất danh / trừ danh | nổi tiếng / xóa tên |
| 10 | 反应 / 反映 | fǎnyìng | phản ứng / phản ánh | reaction / phản chiếu, phản ánh |
| 11 | 事实 / 实施 | shìshí | sự thực / thực thi | sự thật / thực hiện |
| 12 | 期间 / 起见 | qījiān | kỳ gian / khởi kiến | trong thời gian / xét theo |
| 13 | 权利 / 权力 | quánlì | quyền lợi / quyền lực | lợi ích hợp pháp / sức mạnh quyền hành |
| 14 | 义气 / 意气 | yìqì | nghĩa khí / ý khí | trọng tình nghĩa / khí phách |
| 15 | 体面 / 提面 | tǐmiàn | thể diện / đề diện | danh dự / nhấc mặt lên |
| 16 | 故事 / 古事 | gùshì | cố sự / cổ sự | câu chuyện / chuyện xưa |
| 17 | 道理 / 到里 | dàolǐ | đạo lý / đáo lý | lẽ phải / đến nơi |
| 18 | 司机 / 司机 | sījī | tư cơ | tài xế |
| 19 | 青春 / 清纯 | qīngchūn | thanh xuân / thanh thuần | tuổi trẻ / trong sáng |
| 20 | 面子 / 面纸 | miànzi | diện tử / diện chỉ | thể diện / giấy ăn |
| 21 | 和平 / 河坪 | hépíng | hòa bình / hà bình | yên ổn / bãi sông |
| 22 | 上心 / 伤心 | shàngxīn / shāngxīn | thượng tâm / thương tâm | để ý / đau lòng |
| 23 | 先生 / 先声 | xiānshēng | tiên sinh / tiên thanh | ngài, thầy / tiếng vang trước |
| 24 | 安心 / 按心 | ānxīn | an tâm / án tâm | yên lòng / đè lòng |
| 25 | 美术 / 美述 | měishù | mỹ thuật / mỹ thuật | nghệ thuật tạo hình / miêu tả đẹp |
| 26 | 心意 / 新意 | xīnyì | tâm ý / tân ý | tấm lòng / ý mới |
| 27 | 口气 / 口器 | kǒuqì | khẩu khí / khẩu khí | giọng điệu / cơ quan miệng |
| 28 | 意见 / 异见 | yìjiàn | ý kiến / dị kiến | quan điểm / ý kiến khác biệt |
| 29 | 人情 / 人情 | rénqíng | nhân tình | tình người / nhân tình |
| 30 | 利害 / 厉害 | lìhai | lợi hại / lệ hại | lợi và hại / ghê gớm |
| 31 | 文明 / 闻名 | wénmíng | văn minh / văn danh | tiến bộ / nổi tiếng |
| 32 | 方向 / 仿像 | fāngxiàng | phương hướng / phỏng tượng | hướng đi / hình mô phỏng |
| 33 | 地道 / 地道 | dìdao | địa đạo | đường hầm / chính gốc |
| 34 | 老实 / 老式 | lǎoshi | lão thực / lão thức | thật thà / kiểu cũ |
| 35 | 心事 / 新式 | xīnshì | tâm sự / tân thức | điều trong lòng / kiểu mới |
| 36 | 主意 / 注意 | zhǔyì | chủ ý / chú ý | ý định / để ý |
| 37 | 常识 / 常式 | chángshí | thường thức / thường thức | kiến thức phổ thông / kiểu thông thường |
| 38 | 机会 / 机汇 | jīhuì | cơ hội / cơ hội | dịp may / nơi tập trung máy móc |
| 39 | 感情 / 干情 | gǎnqíng | cảm tình / can tình | tình cảm / can dự tình riêng |
| 40 | 意思 / 意思 | yìsi | ý tứ | ý nghĩa / thú vị |
| 41 | 用意 / 用艺 | yòngyì | dụng ý / dụng nghệ | ý đồ / dùng nghệ thuật |
| 42 | 理会 / 礼会 | lǐhuì | lý hội / lễ hội | hiểu, để ý / festival |
| 43 | 作风 / 作风 | zuòfēng | tác phong | phong cách làm việc / lề lối |
| 44 | 生气 / 声气 | shēngqì | sinh khí / thanh khí | tức giận / hơi thở, thanh thế |
| 45 | 出息 / 出席 | chūxī | xuất tức / xuất tịch | tương lai / tham dự |
| 46 | 关系 / 关西 | guānxì | quan hệ / quan tây | liên hệ / phía tây cửa ải |
| 47 | 及时 / 纪实 | jíshí | kịp thời / kỷ thực | đúng lúc / ghi chép sự thật |
| 48 | 面前 / 面钱 | miànqián | diện tiền / diện tiền | trước mặt / tiền mì |
| 49 | 天意 / 添翼 | tiānyì | thiên ý / thiêm dực | ý trời / thêm cánh |
| 50 | 高明 / 高名 | gāomíng | cao minh / cao danh | tài giỏi / danh tiếng cao |
| 51 | 文艺 / 文义 | wényì | văn nghệ / văn nghĩa | literature-art / nghĩa văn chương |
| 52 | 有名 / 又名 | yǒumíng | hữu danh / hựu danh | nổi tiếng / còn gọi là |
| 53 | 理事 / 历史 | lǐshì | lý sự / lịch sử | quản việc / history |
| 54 | 功能 / 工农 | gōngnéng | công năng / công nông | chức năng / công nhân và nông dân |
| 55 | 友好 / 有好 | yǒuhǎo | hữu hảo / hữu hảo | thân thiện / có điều tốt |
| 56 | 国事 / 国势 | guóshì | quốc sự / quốc thế | việc nước / thế nước |
| 57 | 事实 / 时势 | shìshì | sự thực / thời thế | fact / tình hình thời cuộc |
| 58 | 爱人 / 碍人 | àirén | ái nhân / ngại nhân | vợ/chồng / gây phiền người khác |
| 59 | 公平 / 工评 | gōngpíng | công bình / công bình | công bằng / đánh giá công việc |
| 60 | 形式 / 行市 | xíngshì | hình thức / hành thị | hình dạng / giá thị trường |
| 61 | 精神 / 经神 | jīngshén | tinh thần / kinh thần | spirit / thần kinh điển |
| 62 | 风景 / 封井 | fēngjǐng | phong cảnh / phong tỉnh | scenery / lấp giếng |
| 63 | 旅行 / 履行 | lǚxíng | lữ hành / lý hành | du lịch / thực hiện |
| 64 | 冷静 / 冷净 | lěngjìng | lãnh tĩnh / lãnh tịnh | bình tĩnh / lạnh sạch |
| 65 | 自由 / 字由 | zìyóu | tự do / tự do | freedom / do chữ quyết định |
| 66 | 合适 / 核实 | héshì | hợp thích / hạch thực | phù hợp / kiểm chứng |
| 67 | 理由 / 旅游 | lǐyóu | lý do / lữ du | reason / du lịch |
| 68 | 发现 / 发线 | fāxiàn | phát hiện / phát tuyến | discover / phát dây |
| 69 | 手续 / 手序 | shǒuxù | thủ tục / thủ tự | procedure / thứ tự tay |
| 70 | 目标 / 木标 | mùbiāo | mục tiêu / mộc tiêu | target / cột gỗ đánh dấu |
| 71 | 气象 / 气像 | qìxiàng | khí tượng / khí tượng | weather / hình tượng khí |
| 72 | 地位 / 低微 | dìwèi | địa vị / đê vi | vị trí xã hội / thấp kém |
| 73 | 现实 / 现时 | xiànshí | hiện thực / hiện thời | reality / hiện nay |
| 74 | 过程 / 国城 | guòchéng | quá trình / quốc thành | process / thành quốc gia |
| 75 | 事业 / 视野 | shìyè | sự nghiệp / thị dã | career / tầm nhìn |
| 76 | 亲切 / 亲切 | qīnqiè | thân thiết | gần gũi / tha thiết |
| 77 | 小说 / 小说 | xiǎoshuō | tiểu thuyết | novel / chuyện nhỏ |
| 78 | 记录 / 纪录 | jìlù | ký lục / kỷ lục | ghi chép / record |
| 79 | 期间 / 其间 | qíjiān | kỳ gian / kỳ gian | trong thời gian / ở giữa đó |
| 80 | 适合 / 适合 | shìhé | thích hợp | phù hợp / hợp với |
| 81 | 出发 / 处罚 | chūfā / chǔfá | xuất phát / xử phạt | khởi hành / phạt |
| 82 | 公式 / 公事 | gōngshì | công thức / công sự | formula / việc công |
| 83 | 名气 / 明器 | míngqì | danh khí / minh khí | danh tiếng / đồ tùy táng |
| 84 | 大意 / 大义 | dàyì | đại ý / đại nghĩa | ý chính / nghĩa lớn |
| 85 | 正式 / 正视 | zhèngshì | chính thức / chính thị | official / nhìn thẳng |
| 86 | 成立 / 城里 | chénglì | thành lập / thành lý | establish / trong thành |
| 87 | 结实 / 节食 | jiēshi / jiéshí | kết thực / tiết thực | chắc chắn / ăn kiêng |
| 88 | 心理 / 心里 | xīnlǐ / xīnli | tâm lý / tâm lý | psychology / trong lòng |
| 89 | 年轻 / 年青 | niánqīng | niên khinh / niên thanh | trẻ tuổi / tuổi trẻ |
| 90 | 工资 / 公资 | gōngzī | công tư / công tư | lương / tài sản công |
| 91 | 事实 / 史实 | shìshí | sự thực / sử thực | fact / sự thật lịch sử |
| 92 | 学问 / 学文 | xuéwen | học vấn / học văn | trình độ học thức / học văn chương |
| 93 | 利息 / 历析 | lìxī | lợi tức / lịch tích | interest / phân tích lịch sử |
| 94 | 情形 / 情型 | qíngxíng | tình hình / tình hình | trạng thái / kiểu tình cảm |
| 95 | 经验 / 经眼 | jīngyàn | kinh nghiệm / kinh nhãn | experience / nhìn qua |
| 96 | 效果 / 小过 | xiàoguǒ | hiệu quả / tiểu quá | kết quả tốt / lỗi nhỏ |
| 97 | 语言 / 预言 | yǔyán | ngữ ngôn / dự ngôn | language / lời tiên đoán |
| 98 | 身分 / 身份 | shēnfèn | thân phận | địa vị, identity |
| 99 | 公道 / 公道 | gōngdao | công đạo | công bằng / lẽ phải |
| 100 | 道义 / 到意 | dàoyì | đạo nghĩa / đáo ý | nghĩa khí / đạt ý |
Một số gợi ý học tập
- Nên học theo từng nhóm từ có cùng pinyin để dễ so sánh.
- Ưu tiên ghi nhớ nghĩa hiện đại thường dùng trong giao tiếp.
- Kết hợp luyện nghe để phân biệt ngữ cảnh sử dụng.
- Có thể tự đặt câu với từng cặp từ để nhớ lâu hơn.
Có thể nói, tiếng Trung không hề “xa lạ” như nhiều người vẫn nghĩ, bởi trong chính tiếng Việt hằng ngày đã tồn tại hàng nghìn từ mang gốc Hán Việt quen thuộc. Đây chính là lợi thế đặc biệt giúp người Việt dễ tiếp cận cách phát âm, nhanh hiểu nghĩa từ vựng và rút ngắn đáng kể thời gian học tiếng Trung. Bên cạnh đó, cấu trúc ngữ pháp đơn giản, ít biến đổi và logic của tiếng Hán cũng tạo điều kiện để người học dễ dàng hình thành phản xạ giao tiếp tự nhiên…
Thông qua việc khám phá các cặp từ đồng âm Hán Việt, người học không chỉ mở rộng vốn từ mà còn hiểu sâu hơn về mối liên hệ văn hóa – ngôn ngữ giữa Việt Nam và Trung Quốc.
Trung tâm Ngoại ngữ Tuệ Trí hy vọng rằng tài liệu này sẽ trở thành “chìa khóa” giúp bạn học tiếng Trung một cách nhẹ nhàng, khoa học và đầy hứng thú. Hành trình chinh phục tiếng Trung sẽ trở nên dễ dàng hơn khi bạn nhận ra rằng: rất nhiều điều trong ngôn ngữ này đã quen thuộc với chúng ta từ lâu.
Hoa ngữ Tuệ Trí – ThS Nguyễn Trí Quý

